Soạn bài Tóm tắt văn bản tự sự – Soạn bài môn Ngữ văn lớp 10 học kì I

Soạn bài lớp 10 Tóm tắt văn bản tự sự được VnDoc sưu tầm & giới thiệu với các bạn để đọc qua về mục đích, yêu cầu & cách tóm tắt văn bản tự sự giúp học tập tốt môn Ngữ Văn lớp 10 chuẩn bị cho bài giảng của học kỳ mới sắp đến đây của mình.

1. Soạn bài: Tóm tắt văn bản tự sự mẫu 1

1.1. Mục đích, yêu cầu, cách tóm tắt văn bản tự sự dựa trên nhân vật chính

– Tóm tắt văn bản tự sự theo nhân vật chính là: viết hoặc kể lại một cách ngắn gọn các sự việc cơ bản trong văn bản tự sự theo lời nhân vật chính.

1.2. Cách tóm tắt văn bản dựa trên nhân vật chính

Tóm tắt truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thủy

α. Nhân vật chính của truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thủy: An Dương Vương, Mị Châu, Trọng Thủy.

ɓ. Tóm tắt truyện dựa trên nhân vật An Dương Vương:

An Dương Vương là vua nước Âu Lạc, khởi công xây thành, nhiều lần thất bại. Nhờ rùa vàng trợ giúp, An Dương Vương đã xây được thành & chế nỏ giữ nước. Triệu Đà nhiều lần tấn công nhưng thất bại, đã đùng mưu kế: cầu hôn Mị Châu – con gái An Dương Vương cho con trai là Trọng Thủy. Trọng Thủy ở rể, thực hiện mưu mô tráo nỏ thần. Triệu Đà cất binh sang xâm lược, cậy có nỏ thần, An Dương Vương chủ quan kéo theo mất nước. Cuối cùng nhà vua cùng Mị Châu lên ngựa chạy về phía biển đông, cầu cứu Rùa Vàng. An Dương Vương rút gươm chém Mị Châu, cầm sừng tê giác theo Rùa vàng rẽ nước xuống biển.

ͼ. Tóm tắt truyện dựa trên nhân vật Mị Châu:

Mị Châu là con gái của Vua nước Âu Lạc, An Dương Vương Thục Phán. Nhân việc Triệu Đà đại bại xin cầu hoà & mong muốn được cho con trai sang ở rể, nàng được vua cha thuận ý gả cho Trọng Thuỷ. Mị Châu rất mực yêu chồng nên đã vô ý đem cách thức nỏ thần ra nói với chồng. Có được nỏ thần, Trọng Thuỷ xin về quê nhà. Trọng Thuỷ cùng cha đem đội quân sang đánh Âu Lạc. Loa Thành đại bại, Mị Châu theo cha chạy xuống phương Nam nhưng vừa đi nàng lại vừa sắc lông ngỗng làm dấu cho Trọng Thuỷ. Chạy ra bãi biển vua cha tức giận tuốt gươm ra chém. Mị Châu chết, máu nàng chảy xuống biển, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu. Xác nàng được Trọng Thuỷ đêm về chôn cất ở Loa Thành, Trọng Thuỷ thương nhớ Mị Châu, sau đó cũng lao đầu xuống giếng mà chết. Người đời sau mò được ngọc ở biển Đông đem về giếng ấy mà rửa thì ngọc càng thêm sáng.

{d}. Cách tóm tắt văn bản dựa trên nhân vật chính:

Bước 1: Đọc kĩ văn bản, xác nhận nhân vật chính & tình tiết của sự việc đó.

Bước 2: Chọn sự việc cơ bản xảy ra với nhân vật chính & tình tiết của sự việc đó.

Bước 3: Tóm tắt hành động, lời nói, tâm trạng của nhân vật theo tình tiết của sự việc.

1.3. Luyện tập

Câu 1 (trang 121 – 122 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

α/

– Bản tóm tắt 1: tóm tắt toàn thể mẩu truyện

+ Mục đích làm rõ cốt chuyện. Dựa vào các sự kiện cơ bản xảy ra với nhân vật chính & tình tiết sự việc đó.

– Bản tóm tắt 2: xuất phát từ chàng “Trương đi đánh giặc” đến “thì không kịp nữa”. Đoạn tóm tắt này được dùng làm dẫn chứng để làm minh bạch 1 quan điểm.

+ Ghi chép ebook nhằm minh họa một quan điểm.

+ Dựa vào tình tiết của cốt chuyện có dẫn nguyên văn câu nói của đứa bé.

ɓ/ Bản tóm tắt 1: tóm tắt đầy đủ cả mẩu truyện.

Bản tóm tắt 2: chỉ lựa chọn 1 số sự việc, cụ thể tiêu biểu phục vụ cho việc làm minh bạch 1 quan điểm.

Câu 2 (trang 122 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

Sau lần đưa quân xâm lược Âu Lạc thất bại, Triệu Đà lập kế sang hỏi cưới Mị Châu. An Dương Vương chấp nhận gả Mị Châu, Trọng Thủy xin ở rể & câu kéo Mị Châu cho xem trộm nỏ thần. Trọng Thủy đánh cắp nỏ thần trở về nước & hứa hẹn theo lông ngỗng của Mị Châu để tìm nàng. Triệu Đà kéo quân sang xâm lược Âu Lạc, An Dương Vương chủ quan nên mất thành. Trọng Thủy đi tìm Mị Châu theo dấu lông ngỗng tới bãi biển thì thấy xác của Mị Châu, bèn đưa xác về Loa Thành mai táng. Vì quá thương nhớ Mị Châu, Trọng Thủy lao đầu xuống giếng chết. Người đời sau lấy ngọc trai ở biển Đông mang đi rửa bằng nước giếng thì thấy ngọc sáng hơn.

Xem Thêm  Định vị CSS - Ví dụ về Vị trí Tuyệt đối và Tương đối - định vị tuyệt đối so với định vị tương đối

Câu 3 (trang 122 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):

Tấm mồ côi cha từ nhỏ, nàng sống với mẹ con dì ghẻ Cám. Mẹ con Cám thường xuyên bắt Tấm làm việc vất vả. Một lần đi bắt cá, Cám chút hết giỏ tôm cá của Tấm, trong giỏ còn mỗi con cá Bống, Tấm đưa về nuôi. Mẹ con Cám thịt cá Bống. Nhà vua mở hội, mẹ con Cám bắt Tấm ở nhà nhặt thóc gạo trộn lẫn, được Bụt giúp Tấm dược đi chơi hội, trên đường đi Tấm đánh rơi hài. Nhà vua nhặt được, ai đi vừa chiếc hài sẽ lấy làm vợ. Tấm đi vừa hài & trở thành hoàng hậu. Mẹ con Cám lập kế giết Tấm, Tấm biến thành chim Vàng Anh, cây xoan đào, khung cửi, quả thị. Cuối cùng Tấm hội ngộ nhà vua & sống trong cung hạnh phúc đến suốt đời.

2. Soạn bài: Tóm tắt văn bản tự sự mẫu 2

2.1. KIẾN THỨC CƠ BẢN

Tóm tắt văn bản là một việc làm thông dụng. Để có được một văn bản tóm tắt tốt, trước nhất, cần xác nhận mục đích tóm tắt rõ ràng và cụ thể (để ghi nhớ, để giới thiệu với người khác hoặc để làm dẫn chứng trong bài văn nghị luận văn học…), & nắm rõ phương pháp tóm tắt.

2.1.1. Mục đích, yêu cầu tóm tắt văn bản tự sự

α) Mục đích: Trong cuộc đời, việc tóm tắt văn bản tự sự phục vụ nhiều mục đích khác nhau. Thường tất cả chúng ta tóm tắt để đơn giản ghi nhớ, để hiểu & nhận xét bài viết văn bản. Cũng có khi tóm tắt để ghi chép làm tài ebook, làm dẫn chứng trong bài văn hoặc để kể lại cho người khác nghe, để minh hoạ cho một quan điểm nào đó của mình.

ɓ) Yêu cầu: Bản tóm tắt phải ngắn gọn nhưng vẫn bảo đảm được bài viết cơ bản hoặc những đặc tính, những mốc trọng yếu trong cuộc sống của nhân vật chính. Bản tóm tắt cũng cần phải được trình bày theo một bố cục rõ ràng và cụ thể, đúng đắn theo những yêu cầu chung của văn tự sự.

2.1.2. Cách tóm tắc tác phẩm tự sự theo nhân vật chính

  • Đọc kĩ văn bản gốc, chọn các sự việc cơ bản xảy ra với nhân vật chính & tình tiết của các sự việc đó.

  • Tóm tắt rõ các hành động, lời nói, tâm trạng của nhân vật theo tình tiết của cốt chuyện (một vài chỗ có thể phối hợp dẫn nguyên văn một số ngôn từ, câu văn trong văn bản gốc).

2.2. RÈN KĨ NĂNG

2.2.1. Về Truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thuỷ

α) Trong truyện này, có thân thể định An Dương Vương & Mị Châu là hai nhân vật chính (tuy xét về trò trọng yếu thì An Dương Vương nổi trội hơn). Hai nhân vật này hiện ra ở đa phần các sự việc chính của mẩu truyện. Không chỉ có thế, họ đang là những “mắt xích” trọng yếu quyết định khyunh hướng tiến triển của cốt chuyện.

ɓ) Tóm tắt Truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thuỷ theo nhân vật An Dương Vương:

Vua An Dương Vương nước Âu lạc họ tên là Thục Phán. Vua cho xây thành ở đất Việt Thường nhưng hễ đắp tới đâu lại lở tới đấy. Một hôm có người lớn tuổi từ phương đông tới nói: Sẽ có sứ Thanh Giang đến giúp vua xây thành.

Ngày hôm sau vua mừng rỡ cho người ra đón mới biết sứ Thanh Giang là một con rùa vàng.

Thành xây nửa tháng thì xong, vững chãi & vững bền. Trước khi về biển, rùa vàng còn tháo vuốt mang cho nhà vua là lẫy nỏ thần chống giặc. Có thành cao, hào sâu lại có nỏ thần, vua Thục rất là nhiều lần đã đánh cho quân của Triệu Đà đại bại.

Đà không dám đối chiến, bèn xin hoà & cho con trai là Trọng Thuỷ sang cầu hôn. Vua chấp nhận gả con gái cho Mị Châu, lại cho cả Trọng Thuỷ ở lại Loa Thành làm rể. Có được thời dịp tốt, Trọng Thuỷ bên câu kéo Mị Châu cho xem nỏ thần rồi đánh tráo ngay lẫy nỏ.

Quân Triệu Đà phá được nỏ thần bèn ồ ạt tất công. An Dương Vương trong lúc ấy cậy có nỏ Liên Châu vẫn điềm nhiên ngồi đánh cờ, không bố phòng gì cả. Loa Thành bị vỡ, Vua Thục bèn đưa theo con gái chạy xuống phía Nam. Thế nhưng song song ấy Trọng Thuỷ lại theo dấu lông ngỗng mà Mị Châu rắc ở đường chạy theo. Cùng đường, lại nghe sứ Thanh Giang cảnh báo (*10*), An Dương Vương bèn tuốt kiếm chém Mị Châu rồi cầm rừng tê bảy tấc rẽ nước đi xuống biển.

Xem Thêm  Làm thế nào để Hợp nhất / Kết hợp Mảng bằng JavaScript? - javascript kết hợp 2 mảng

ͼ) Tóm tắc truyện theo nhân vật Mị Châu:

Mị Châu là con gái của Vua nước Âu Lạc, An Dương Vương Thục Phán. Nhân việc Triệu Đà đại bại xin cầu hoà & mong muốn được cho con trai sang ở rể, nàng được vua cha thuận ý gả cho Trọng Thuỷ.

Mị Châu rất mực yêu chồng lại ngây thơ dại khờ nên đã vô ý đem cách thức nỏ thần ra nói với người chồng điệp viên. Có được nỏ thần, Trọng Thuỷ mong muốn xin về, Mị Châu lại nói: Sau này, nếu có gặp cảnh chia lìa thì cứ theo dấu chiếc áo lông ngỗng của thiếp mà tìm.

Thuỷ về nhà, rồi cùng cha đem đội quân sang đánh. Loa Thành đại bại, Mị Châu theo cha chạy xuống phương Nam nhưng vừa đi nàng lại vừa sắc lông ngỗng làm dấu cho Trọng Thuỷ. Chạy ra bãi biển vua cha tức giận tuốt gươm ra chém.Trước khi chết, Mị Châu còn khấn: Nếu có lòng phải nghịch thì khi chết đi nguyện biến thành cát bụi, bằng không thì xin được biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù. Mị Châu chết, máu nàng chảy xuống biển, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu. Xác nàng được Trọng Thuỷ đêm về chôn cất ở Loa Thành, Trọng Thuỷ thương nhớ Mị Châu, sau đó cũng lao đầu xuống giếng mà chết. Người đời sau mò được ngọc ở biển Đông đem về giếng ấy mà rửa thì ngọc càng thêm sáng.

{d}) Có thể rút ra phương pháp tóm tắt tác phẩm theo tự sự theo nhân vật chính như sau:

Để tóm tắc tác phẩm tự sự theo nhân vật chính cần:

  • Xác nhận mục đích tóm tắt (tóm tắt phục vụ mục đích gì? Hơn nữa có tác phẩm có thể có nhiều nhân vật chính nên có thể có rất là nhiều cách tóm tắt khác nhau).

  • Đọc kĩ văn bản để xác nhận nhân vật chính (những nhân vật hiện ra nhiều & có vai trò quyết hướng đến sự tiến triển hoặc đổi thay khyunh hướng truyện). Đặt nhân vật này trong mối quan hệ vợi các nhân vật khác & tình tiết các sự việc trong cốt chuyện để đơn giản tóm tắt hay lược bỏ.

  • Viết văn bản tóm tắc bằng lời văn của mình để giới thiệu nhân vật, nêu rõ các hành động, lời nói, tâm trạng của nhân vật theo tình tiết của cốt chuyện (để khắc hoạ nhân vật, có thể phối hợp trích dẫn nguyên văn một số ngôn từ, câu văn trong tác phẩm).

  • Kiểm soát lại & sửa chữa văn bản tóm tắt cho phù phù hợp với mục đích & yêu cầu của việc tóm tắt.

2.2.2. α) Căn cứ vào bài viết văn bản, có thể thấy Từ điển văn học đã chọn cốt chuyện làm định hướng để tóm tắt truyện Tấm Cám. Trong lúc đó, nhà văn Nguyễn Đình Thi đã dựa theo tính cách nhân vật Trương Sinh để tóm tắt chuyện người con gái Nam Xương.

ɓ) Nguyễn Đình Thi tóm tắt truyện để làm dẫn minh chứng họa cho bài văn nghị luận, chính vì vậy mà định hướng tóm tắt có khác với Từ điển văn học (tóm tắt truyện Tấm Cám nhằm giới thiệu tổng quan bài viết tác phẩm).

Từ điển văn học đã tóm tắt sự việc “Bụt hiện lên an ủi, giúp đỡ Tấm” trong một câu & sự việc “Tấm biến hóa nhiều lần” được kể lại bằng ba câu. Chuyện người con gái Nam Xương vốn gồm mấy trăm câu, nhưng Nguyễn Đình Thi đã gói gọn lại chỉ trong sáu câu văn ngắn.

Qua hai cách làm này, có thể rút ra kinh nghiệm: Dù định hướng tóm tắt theo cốt chuyện hay theo nhân vật thì điều trọng yếu vẫn là phải biết cách lược đi những sự việc, những cụ thể phụ ; chọn lấy những sự việc, những cụ thể chính. Hơn nữa, trong lúc viết, kĩ năng “nén câu dồn ý” sẽ khiến cho bài tóm tắt thêm lắng đọng hơn.

2.2.3. Tóm tắc Truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thuỷ theo nhân vật Trọng Thuỷ:

Tóm tắt Truyện An Dương Vương & Mị Châu – Trọng Thuỷ theo nhân vật Trọng Thuỷ:

Triệu Đà nhiều lần cất quân đánh sang Âu Lạc những điều thất bại bèn sai con trai sang hỏi Mị Châu để cầu hoà. Sau thời điểm An Dương Vương chấp nhận gả Mị Châu, Trọng Thuỷ xin ở lại Loa Thanh để chờ có thời dịp dò hỏi “cách thức’ đánh giắc của An Dương Vương. Một hôm trong lúc chuyện trò, Trọng Thuỷ dỗ Mị Châu cho xem trộm nỏ thần. Xem xong, Thuỷ ngầm làm một cái lẫy nỏ khác thay vuốt vàng rồi xin phép Thục Phán được về phương bắc thăm cha. Trước khi ra đi, Trọng Thuỷ còn cùng với Mị Châu hứa hẹn: nếu sau này lỡ chẳng may chia lìa thì cứ theo dấu lông ngông rứt ra từ chiếc áo của Mị Châu mà tìm.

Xem Thêm  Tất Tần Tật Về Callback Function Trong Javascript - hàm gọi lại javascript

Trọng Thuỷ về phương Bắc chế nỏ rồi cùng cha kéo quân xuống phương Nam. Thế quân đang mạnh lại gặp lúc An Dương Vương có ý chủ quan nên chẳng mấy chốc quân của Trọng Thủy đã giành được Loa Thành. Không thấy vợ ở trong thành, Thuỷ tức tốc phi ngựa theo dấu lông ngỗng mà chạy theo. Thế nhưng đến sát bãi biển, Thuỷ đã thấy Mị Châu đã chết tự khi nào. Trọng Thuỷ ôm xác Mị Châu đem về Loa Thành mai táng. Một hôm trong lúc đi tắm, Trọng Thuỷ chứng kiến bóng hình Mị Châu dưới nước bèn cứ thế lao đầu xuống giếng mà chết. Người đời sau đồn rằng đem nước ở giếng đó mà rửa ngọc minh châu thi thấy ngọc cứ ngày một sáng thêm lên.

4. Tóm tắc truyện Tấm Cám theo nhân vật Tấm (hoặc Cám)

Kể lại truyện Tấm Cám theo lời của nhân vật Tấm

α) Tóm tắt truyện theo nhân vật Tấm:

Tấm mồ côi cha từ nhỏ. Cô phải sống cùng với mụ dì ghẻ & cô em gian ác. Trong mọi việc, Tấm luôn là người phải chịu thiệt thòi. Đi bắt tôm bắt tép, Tấm bị Cám lừa trút hết giỏ tép đầy. Tấm nuôi được con cá Bống, mẹ con Cám lại lừa giết thịt ăn. Ngày nhà vua mở hội, mụ dì nghẻ lại lấy gạo & thóc trộn lẫn với nhau bắt Tấm nhặt xong mới được đi xem. Trong toàn bộ những lần như vậy Tấm đều được Bụt hiện lên an ủi & trợ giúp. Nhờ có Bụt, ngày hội Tấm có quần áo đẹp, khăn đẹp & giầy đẹp. Đi xem hội, Tấm sơ ý đánh rơi mất chiếc giầy nhưng cũng may nhờ chiếc giầy ấy, Tấm trở thành hoàng hậu. Ghen ghét, mẹ con cám lập kế giết Tấm rồi mang Cám vào cung để thế chân. Tấm chết, biến hoá nhiều lần thành: chim vàng anh, cây xoan đào, khung cửa. Mỗi lần như vậy lại là một lần Tấm bị mẹ con Cám lập kế hãm hại. Cuối cùng Tấm biến thành tích thị, lặng thầm giúp việc nấu cơm, quét dọn cho bà hàng nước. Nhưng rồi bà cụ cũng phát xuất hiện. Bà xé tan vỏ thị & thế là từ đấy Tấm sống cùng bà. Một hôm nọ vua tới quán này uống nước, ăn miếng trầu cánh phượng, vua thấy quen & thế là vua nhận thấy người vợ yêu quý của mình. Tấm thẳng tay trừng phạt mẹ con nhà Cám rồi trở lại cuộc đời hạnh phúc bên vua.

ɓ) Tóm tắt truyện theo nhân vật Cám:

Cám xấu tính nhưng lại phải sống bên người chị cùng cha khác mẹ hiền từ, xinh tươi nên bao giờ cũng tỏ ra ganh ghét. Được mẹ xếp sau hậu thuẫn, Cám luôn tìm phương pháp để đày đoạ chị. Cùng đi hớt tép nhưng Cám lười biếng không bắt được con nào. Cám lừa chị hụp xuống ao để trút giỏ tép đưa về. Thấy Tấm nuôi được con cá Bống, Cám lại lừa bắt & giết thịt. Ngày hội, Cám mua sắm quần áo đẹp đi chơi. Thấy vua mời các nàng thử giầy kén vợ, Cám cũng len vào nhưng không được.

Ghen tức vì Tấm được làm hoàng hậu, nhân ngày dỗ cha, Cám & mẹ lừa Tấm trèo cau rồi giết Tấm. Cám vào cung thay chị. Một hôm đang giặt áo, Cám lại nghe tiếng chim vàng anh hót lời của Tấm. Cám hờn dỗi bắt chim làm thịt rồi nói dối vua.

Tưởng đã yên tâm nhưng một ít ngày sau ở vườn ngự lại mọc lên hai cây xoan đào rất đẹp. Nhà vua lấy làm yêu thích lắm. Biết chuyện Cám lại sai cho lính chặt cây đóng thành khung cửi. Thế nhưng cứ mỗi lần ngồi vào khung cửi, cám lại nghe thấy tiếng chửi rửa mình. Không chịu được, Cám đốt quách khung cửi rồi đổ tro ra mãi bên đường.

Lạ thay một hôm không biết từ đâu Tấm trở về. Cám thấy chị xinh tươi hơn xưa thì tỏ ra ham mong muốn. Cuối cùng Cám chết một cách thích đáng vì sự tham lam & ngu ngốc của mình.

————————————

Trên đây VnDoc.com đã giới thiệu tới độc giả ebook: Soạn bài Tóm tắt văn bản tự sự. Để có kết quả cao hơn trong học tập, VnDoc xin giới thiệu tới các bạn học sinh ebook Đề thi học kì 1 lớp 10, Soạn văn lớp 10 ngắn gọn, Soạn bài lớp 10, Học tốt Ngữ văn 10, Ebook học tập lớp 10 mà VnDoc đo đạc & đăng tải.

không chỉ thế, mời các bạn đọc thêm các ebook sau đây để việc học trở nên thuận lợi & đơn giản hơn:

Viết một bình luận